Metoda McKenziego w fizjoterapii

Na czym polega metoda McKenziego?

Metoda McKenziego to prawdziwy pogromca w walce z bólem kręgosłupa sformułowany przez Roberta McKenziego w latach 50. ubiegłego wieku. Alternatywnie nazywana jest Mechaniczną Diagnozą i Terapią (MDT). Jej zastosowanie nie ogranicza się natomiast jedynie do doraźnego uśmierzania bólu. Za jej pośrednictwem możliwa jest także diagnoza i ustalenie kierunku leczenia oraz zadania prostego ćwiczenia eliminującego przyczyny występowania bólu. Co więcej,  zniwelowanie bólu na znacznie dłuższy czas względem stosowania tradycyjnych ćwiczeń relaksacyjnych.

Ćwiczenia McKenziego na kręgosłup lędźwiowy

Ze względu na siedzący tryb życia i stres oksydacyjny na schorzenia kręgosłupa cierpi coraz większa liczba osób. Ludzie cierpiący bóle odcinka lędźwiowego z pewnością poznało lub stosuje techniki relaksacyjne, mające na celu rozluźnienie spiętych mięśni dolnych pleców. Wiele z tych ćwiczeń wpływa także na zwiększoną siłę fizyczną mięśni brzucha i pleców, odpowiedzialnych za utrzymanie i właściwą pozycję kręgosłupa. Ćwiczenia McKenziego od tradycyjnych ćwiczeń rozciągających i wzmacniających różnią się bezpośrednim wpływem na przyczynę bólu, niwelując go w perspektywie długofalowej.

Skuteczność i efektywność stosowania się według zasad McKenziego wynika z ich oparcia o naukowe podstawy budowy kręgosłupa. Podstawowe ćwiczenia składające się na terapię McKenzie odnoszą się do poszczególnych jego odcinków:

  • odcinka szyjnego, 
  • odcinka lędźwiowego, 
  • odcinka rwy kulszowej.

4 zasady McKenziego

  1. Jak w przypadku wszystkich innych metod leczenia terapię McKenziego należy rozpocząć od przeprowadzenia wnikliwej analizy problemu poprzez wykonanie testu i badań. Na ich podstawie określa się umiejscowienie bólu i poziom uszkodzenia danej tkanki. Często stosowanym testem w tym kontekście jest powtarzalny ruch pozycji stojącej z zastosowaniem dodatkowego obciążenia.
  2. Drugi etap leczenia McKenziego tyczy się tak zwanej centralizacji, czyli przeniesienie bólu kończyn na odcinek kręgosłupa przy pomocy odpowiedniego zestawu ćwiczeń. Alternatywą tej strategii jest natomiast peryferalizacja, czyli przeniesienie bólu z kręgosłupa na kończynę. Wybór jednej z tych opcji zależny jest natomiast od rodzaju schorzenia.
  3. Podczas leczenia dolegliwości przy użyciu metody McKenziego niezwykle istotne jest użycie siły mechanicznej. Do siły mechanicznej zaliczają się także techniki podjęte przez fizjoterapeutę w formie manualnej.
  4. McKenzie w swoich naukach dużo uwagi poświęcił nie tylko rozwiązywaniu problemów zdrowotnych kręgosłupa, ale także działaniom prewencyjnym w tym zakresie. Pacjent zobowiązany jest do przestrzegania zasad, które tyczą się regularnej praktyki fizycznej i utrzymywania prawidłowej postawy w trakcie realizacji codziennych obowiązków. Podczas wielogodzinnego siedzenia McKenzie zachęca między innymi ponadto do podkładania poduszki w odcinku lędźwiowym, a także robienie przerw w postaci skłonów i odchylania się do tyłu.

Ćwiczenia McKenziego – przykłady

Ćwiczenie 1. Połóż się na brzuchu z rękoma wzdłuż tułowia. Następnie wesprzyj się na przedramionach i odchyl głowę wraz z górnym odcinkiem pleców do tyłu. Tego typu praktyka niweluje bóle w odcinku lędźwiowym i krzyżowym. 

Ćwiczenie 2. Połóż się na prawym boku i unieś lewą nogę w pozycji równoległej do podłogi. Wytrzymaj w tej pozycji kilkadziesiąt sekund i zmień stronę. 

Ćwiczenie 3. McKenzie jest także propagatorem rozciągania wszystkich mięśni organizmu.

Terapia McKenzie – rwa kulszowa

Metoda McKenziego w kontekście walki z rwą kulszową i bólami kręgosłupa należy do jednych z najbardziej udokumentowanych technik rehabilitacyjnych ostatnich kilku dekad. Jest to wyjątkowo bolesna i uciążliwa przypadłość, która objawia się przeszywającym bólem biegnącym od pośladka, przez udo i niekiedy aż do stopy. Powodem tego typu schorzenia jest drażnienie nerwów odcinka lędźwiowego poprzez zmiany zwyrodnieniowe, przepuklinę jądra miażdżystego kręgosłupa lub niewłaściwy tryb życia.

Terapia McKenziego względem rwy kulszowej

Zaleceniem McKenziego w zakresie profilaktyki problemów związanych z odcinkiem lędźwiowym i rwą kulszową jest robienie tak zwanych przeprostów, które można wykonywać zarówno w pozycji stojącej, jak i siedzącej. Warto wiedzieć, że to ćwiczenie nie sprawdza się w przypadku osób cierpiących na ciasnotę, czyli tak zwaną stenozę. Wówczas zaleca się rozciąganie kręgosłupa w przeciwną stronę, np. z nogami podciągniętymi pod klatkę piersiową i rękoma wyciągniętymi przed siebie.

Przeciwwskazania dla gimnastyki McKenziego

  • Nowotwory
  • Choroba Pageta
  • Zespół ogona końskiego
  • Kręgozmyk 3-4 stopnia
  • Półpasiec
  • Choroby osłabiające strukturę kości
  • Przyjmowanie leków sterydowych
  • Gorączka 
  • Gruźlica
  • Uciski rdzenia kręgowego