Ból biodra – przyczyny, objawy i profilaktyka

Zmiany zwyrodnieniowe kości udowej, zapalenie ścięgien, nadwyrężenie mięśni czy problemy z kręgosłupem. To tylko niektóre ze schorzeń, które mogą objawiać się nagłym bólem bioder, promieniującym do pachwiny, uda, podudzia czy pleców. Jeżeli objawy te są stosunkowo łagodne i towarzyszą nam od niedawna, możemy próbować leczyć je domowymi sposobami. W przypadku długotrwałego bólu należy niezwłocznie skonsultować się w poradni rehabilitacji.

Koksartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego dotyczy ponad połowy osób po 60 roku życia. W jej przebiegu dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej, co daje przede wszystkim objawy bólowe w okolicy bolesnego biodra, ale także promieniujące wzdłuż kończyny dolnej do kolana. Zmiany wewnątrzstawowe są widoczne na zdjęciu radiologicznym. W początkowym okresie choroby widoczne są wyrośla kostne, tzw. osteofity, natomiast w przypadku zmian zaawansowanych widoczne jest znaczne zniekształcenie głowy kości udowej oraz zwężenie szpary stawowej.

Jak leczyć koksartrozę?

Leczenie zwyrodnienia stawu biodrowego zależy z pewnością od stopnia zaawansowania choroby, reakcji na ból, wieku oraz ogólnego stanu zdrowia chorego. Stadium schorzenia zaobserwować można najlepiej wykonując zdjęcia RTG. Obraz stawu pozwoli określić, czy mamy do czynienia z łagodnymi, umiarkowanymi czy zaawansowanymi zmianami. U każdego pacjenta prędkość zachodzenia zmian jest inny np.  u pacjenta z nadwagą i siedzącym trybem życia ten proces zachodzi znacznie szybciej, niż u osób które trenują i dbają o prawidłowy zakres ruchomości swoich stawów. Nie zawsze jednak odczuwany przez pacjenta ból oraz stopień zaawansowania zmian znajdą odzwierciedlenie na zdjęciu radiologicznym. Zdjęć się nie leczy! Jest to bezpośrednio powiązane ze stopniem podrażnienia torebki stawowej oraz zapalenia błony maziowej. Zdjęcia RTG pozwolą określić, czy mamy do czynienia z częściej występującą postacią choroby, której towarzyszy przemieszczenie, czy też z postacią bez przemieszczenia.

Leczenie polega najczęściej na połączeniu leczenia farmakologicznego, rehabilitacji i fizjoterapii. Stosowanie leków przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych pomaga lekko złagodzić objawy. Rehabilitacja jest nieodłączną częścią walki z koksartrozą i obejmuje leczenie ruchem tzw. kinezyterapię. Celem jest jak najdłuższe utrzymanie układu mięśniowego i kostnego w dobrej kondycji. W lekkich i średnio zaawansowanych postaciach pomocne będą też z pewnością masaże, a także zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak pole magnetyczne czy laser. W sytuacjach silnego bólu stosuje się prądy TENS i fonoforezę na maściach przeciwbólowych.  Skutecznym sposobem na uśmierzenie bólu będzie też z pewnością termoterapia: lampa sollux lub krioterapia. Przyczyniają się one do rozluźnienia mięśni, zwiększenia zakresu ruchomości oraz działają  przeciwbólowo.

 

Zwyrodnienie stawu biodrowego – kiedy zdecydować się na operację?

Leczenie operacyjne koksartrozy obejmuje osteotomię, usztywnienie stawu oraz endoprotezoplastykę. Pierwsze metody stosowane są stosunkowo rzadko i występują w wybranych przypadkach. Endoprotezoplastyka jest uważana za jedno z największych medycznych osiągnięć ubiegłego stulecia, dając wielu chorym możliwość życia bez bólu i cierpienia. Polega ona na wymianie panewki lub/oraz głowy kości udowej na elementy sztuczne. Bardzo często jest prawdziwą gwarancją trwałego zerwania z bolesnymi dolegliwościami towarzyszącymi koksartrozie.

Zastosowanie metody leczenia operacyjnego będzie uwarunkowane od wieku, wagi pacjenta, jego aktywności, wykonywanego zawodu i  rodzaju zmian zwyrodnienia.

Dla osób młodych proponowane są endoprotezy tytanowe, bezcementowe, a dla osób wiekowych endoprotezy cementowe. Jest to spowodowane możliwością szybkiego obciążania operowanej kończyny. Osobę starszą trzeba szybko uruchomić po zabiegu operacyjnym, by nie doszło do jeszcze szybszych zaników mięśniowych oraz by nie doprowadzić do zapalenia płuc. Osoby starsze potykając się w domu są często narażone na złamania w obrębie szyjki kości udowej w wyniku której są kwalifikowane na endoprotezoplastykę jednomodułową cementową. Osoby mające zniszczoną powierzchnię stawową głowy kości udowej mają wykonany zabieg zwany kapoplastyką. Jest to specjalna nakładka na staw w formie “czapeczki”,  która odseparowuje od siebie zniszczone powierzchnie stawowe stwarzając nową, idealną i gładką powierzchnię stawową. W przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych biodra, kiedy już nie tylko zniszczona jest chrząstka stawowa, ale i tez głowa i panewka stawu biodrowego, niezbędna będzie endoproteza dwumodułowa, czyli taka która składa sie z nowej głowy i panewki stawu biodrowego. Wszystkie powyższe zabiegi operacyjne mają podobny schemat leczenia, natomiast zawsze będą sie one różniły czasem rekonwalescencji i prędkością obciążania po zabiegu.

Przyczyny, objawy, wskazania do endoprotezoplastyki

Stałe, utrudniające codzienne funkcjonowanie dolegliwości bólowe oraz ograniczenie ruchomości w stawie biodrowym powodują znaczne obniżenie komfortu życia. Najczęstszymi przyczynami takich objawów są m.in.: zaawansowana choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, zapalenie stawów, martwica głowy kości udowej. Bardzo często uzyskujemy bardzo dobre efekty w leczeniu pacjenta, który pojawi sie w gabinecie na wczesnym etapie zmian zwyrodnieniowych. W zaawansowanych przypadkach zazwyczaj jedynym ratunkiem, który pozwala na pozbycie się uciążliwych dolegliwości jest zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego, czyli zabieg wszczepienia sztucznego stawu tzw. endoskopia biodra (endoprotezą biodra). Liczną grupą pacjentów ze wskazaniami do endoprotezoplastyki są osoby po urazach okolicy stawu biodrowego – głównie złamaniami bliższego końca kości udowej, które nie kwalifikują się do leczenia innymi metodami (np. zespolenia).

Na czym polega zabieg endoprotezy

Endoproteza biodra jest najczęściej wykonywanym zabiegiem rekonstrukcyjnym biodra u osób dorosłych. Zabieg endoprotezy biodra polega na usunięciu uszkodzonych części stawu biodrowego i wszczepieniu elementów sztucznych, których zadaniem jest przejęcie funkcji uszkodzonych struktur. W klinikach chirurgicznych aktualne w ofercie zabiegowej endoprotezoplastyki biodra stosuje się najnowocześniejsze dostępne na rynku implanty wykonane z tytanu lub stopu kobaltu i chromu.

Z punktu widzenia fizjoterapeuty najlepiej by zabieg endoprotezy biodra wykonywany był z małoinwazyjnego dostępu przedniego. Niestety w ramach NFZ najczęściej wskazany i wykonujemy jest  dostępu bocznego. W przypadku dojścia przedniego uzyskuje się najmniejsze spustoszenie w mięśniach, ale może dojść do uszkodzenia nerwu udowego.

 

Endoproteza biodra może zostać osadzona na dwa sposoby – bezcementowo lub cementowo z użyciem specjalnego kleju (cement kostny). W przypadku endoprotezoplastyki bezcementowej, trwałe połączenie implantów z kością następuje w wyniku wrośnięcia kości w porowaty materiał pokrywający endoprotezę, natomiast endoprotezoplastyka cementowa wykorzystuje specjalny materiał wiążący jakim jest cement. W klinice chirurgicznej w przypadku zabiegu endoprotezy biodra metoda dobierana jest indywidualnie przez lekarza, a decyzja uzależniona jest głównie od jakości tkanki kostnej, wieku pacjenta i jego stanu zdrowia.

Celem zabiegu endoprotezy biodra jest całkowite zniesienie dolegliwości bólowych stawu i odzyskanie zadowalającego zakresu ruchomości w stawie biodrowym.

Rehabilitacja po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego

Po zabiegu endoprotezy stawu biodrowego zalecana jest rehabilitacja pozabiegowa. Zapraszamy pacjentów na wizytę diagnostyczną (tutaj możesz sie umówić) w R-CITO podczas której nasza wykwalifikowana kadra fizjoterapeutów we współpracy z lekarzem prowadzącym wspólnie dobierają indywidualny program rehabilitacyjny. Najwyższy poziom jakości prowadzonych zabiegów, przynosi wyjątkowo dobre rezultaty i jak najszybszy powrót do pełnej sprawności ruchowej.

Po endoprotezie stawu biodrowego stosuje się różne zabiegi rehabilitacyjne. Bezpośrednio po zabiegu kiedy jest obrzęk tkanek oraz duża bolesność stosujemy krioterapię. Aby przyspieszyć proces integracji endoprotezy stawu biodrowego z kością stosuje się zabieg pola magnetycznego oraz laser. Oczywiście pacjent wykonuje ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę w domu. Natomiast u nas w gabinecie fizjoterapeuta wykonuje zaawansowaną terapię manualna tkanek miękkich i modelowanie blizny.

W późniejszym etapie stosuje sie ćwiczenia wzmacniające oraz takie zabiegi jak elektrostymulację metodą Kotza celem odbudowania mięsni które mogą być jeszcze w zaniku.

Zabiegi są dobierane indywidualnie do pacjenta.

www.sport-klinika.pl/zabiegi/zabiegi-operacyjne/endoproteza-biodra-stawu-biodrowego/

https://www.ortopedio.pl/porady-ekspertow/bol-biodra-przyczyny-objawy-i-profilaktyka/

https://www.hyalutidin.pl/koksartroza-cwiczenia-i-rehabilitacja

https://www.ortopedio.pl/porady-ekspertow/koksartroza-pierwsze-objawy-jak-leczyc-zwyrodnienie-stawu-biodrowego-i-jak-usmierzyc-bol/