Ból biodra – przyczyny, objawy i profilaktyka

Nagły ból bioder promieniujący do pachwiny, uda, podudzia czy nawet pleców może być objawem poważnych schorzeń związanych ze stawami i mięśniami. W przypadku długotrwałego bólu konieczna jest wizyta u specjalisty. 

, Urazy i ból biodra

Nadwyrężenie stawu biodrowego, zwyrodnienie biodra, objawy wskazujące na poważny uraz stawu, czas rekonwalescencji po endoprotezoplastyce – to tylko niektóre schorzenia, dolegliwości i sytuacje, w ramach których wymagana jest profesjonalna rehabilitacja. W gabinecie R-Cito w Gdańsku zajmujemy się diagnostyką oraz rehabilitacją stawu biodrowego. Przygotowaliśmy informacje o tym, jakie są przyczyny takich dolegliwości i sposoby na poradzenie sobie z nimi.

Koksartroza, czyli zwyrodnienie stawu biodrowego

Zwyrodnienie stawu biodrowego to jedno z najczęstszych schorzeń objawiających się bólem biodra. Dotyczy ponad połowy osób w wieku powyżej 60 roku życia. Koksartroza pojawia się wtedy, gdy chrząstka stawowa ulega uszkodzeniu. Głównym objawem jest ból w okolicy biodra, często promieniujący również wzdłuż kończyny dolnej aż do kolana. Zmiany wewnątrzstawowe są widoczne na zdjęciu radiologicznym, z czego na początku zauważalne są wyrośla kostne, tzw. osteofity, natomiast w bardziej zaawansowanym stadium choroby widoczne jest zniekształcenie kości udowej i zwiększenie szpary stawowej.

Zwyrodnienie stawu biodrowego (koksartroza) – rehabilitacja

Leczenie zwyrodnienia stawu biodrowego rozpoczyna się od diagnostyki schorzenia. Stadium choroby można określić po wykonaniu zdjęcia RTG. Obraz stawu pozwala dokładnie określić, czy pacjent jest w łagodnym, umiarkowanym czy zaawansowanym stadium choroby. U każdego pacjenta szybkość zachodzenia zmian jest inna – na przykład u osoby z nadwagą, która prowadzi siedzący tryb życia, schorzenie może pogłębiać się szybciej niż u osób, które aktywnie uprawiają sport i dbają o prawidłowy zakres ruchomości swoich stawów. Rozumiemy jednak, że zdjęcie RTG nie zawsze oddaje odczuwany przez pacjenta ból i stopień zaawansowania choroby.

Prawidłowe leczenie zwyrodnienia stawu biodrowego polega na połączeniu farmakologii, rehabilitacji oraz fizjoterapii. Stosowanie leków przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych ma na celu w łagodny sposób zniwelować objawy. Rehabilitacja biodra to z kolei nieodłączna część leczenia, które ma przywrócić dobrą kondycję układu mięśniowego. W ramach takich działań stosuje się między innymi kinezyterapię, czyli leczenie ruchem. W rehabilitacji zwyrodnienia stawu biodrowego pomocne mogą okazać się również masaże i zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak:

    • pole magnetyczne,
    • laser,
    • prądy TENS,
    • fonofreza,
    • lampa sollux,
    • krioterapia.

Zabiegi z zakresu fizykoterapii skutecznie uśmierzają ból, a do tego przyczyniają się do rozluźnienia mięśni i zwiększenia zakresu ruchomości stawu biodrowego. W sytuacjach, gdy wymagana jest operacja, stosuje się osteotomię, usztywnienie stawu i endoprotezoplastykę.

Endoprotezoplastyka stawu biodrowego

Endoprotezoplastyką nazywany jest zabieg implantowania stawu biodrowego. Przebiega w sposób następujący: usuwa się zniszczoną część stawu biodrowego po urazie lub chorobie zwyrodnieniowej oraz zastępuje ją protezą wykonaną z materiałów biokompatybilnych. Oznacza to, że proteza jest akceptowana przez organizm, a ponadto odporna na uszkodzenia, eksploatację czy nawet wystąpienie korozji. Wybór rodzaju endoprotezy i techniki operacyjnej zależy od stanu zdrowia i wieku pacjenta oraz stopnia zmian zwyrodnieniowych. Zabieg endoprotezoplastyki zapewnia pacjentowi lepszy komfort życia, zwiększa jego sprawność ruchową i eliminuje dotychczas odczuwalne dolegliwości bólowe.

Dla osób młodych proponowane są endoprotezy tytanowe, bezcementowe, a dla osób wiekowych endoprotezy cementowe. Jest to spowodowane możliwością szybkiego obciążania operowanej kończyny. Osobę starszą trzeba szybko uruchomić po zabiegu operacyjnym, by nie doszło do jeszcze szybszych zaników mięśniowych oraz by nie doprowadzić do zapalenia płuc. Osoby starsze, potykając się w domu, są często narażone na złamania w obrębie szyjki kości udowej, w wyniku której są kwalifikowane na endoprotezoplastykę jednomodułową cementową. Osoby mające zniszczoną powierzchnię stawową głowy kości udowej mają wykonany zabieg zwany kapoplastyką. Jest to specjalna nakładka na staw w formie „czapeczki”,  która odseparowuje od siebie zniszczone powierzchnie stawowe, stwarzając nową, idealną i gładką powierzchnię stawową.

W przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych biodra, kiedy już nie tylko zniszczona jest chrząstka stawowa, ale również głowa i panewka stawu biodrowego, niezbędna będzie endoproteza dwumodułowa, czyli taka, która składa się z nowej głowy i panewki stawu biodrowego. Wszystkie powyższe zabiegi operacyjne mają podobny schemat leczenia, natomiast zawsze będą się one różniły czasem rekonwalescencji i prędkością obciążania po zabiegu.

Rehabilitacja po operacji biodra

Postępowanie we wczesnym okresie pooperacyjnym opiera się na odpowiednim ułożeniu operowanej kończyny i zapewnieniu właściwych warunków do gojenia tkanek. Rehabilitacja stawu biodrowego odbywa się tak naprawdę już na oddziale ortopedycznym. Pacjent jest cały czas edukowany, jak ma obracać się, kłaść, siadać lub wstawać czy pochylać się. Terapia obejmuje między innymi naukę siadu, chodzenia i codziennego funkcjonowania z endoprotezą. Po wygojeniu rany operacyjnej zaleca się wykonywanie konkretnych ćwiczeń, chodzenie przy pomocy balkonika lub kul, korzystanie z basenu pod nadzorem kinezyterapeuty.

Bezpośrednio po operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego występuje obrzęk tkanek oraz duża bolesność, dlatego zalecana jest krioterapia. Dla przyspieszenia procesu integracji endoprotezy stawu biodrowego z kością specjaliści zalecają zabieg pola magnetycznego oraz laser. Oprócz tego, że pacjent indywidualnie wykonuje zalecone mu ćwiczenia, w specjalistycznym gabinecie R-Cito w Trójmieście jesteśmy w stanie wesprzeć go w terapii manualnej tkanek miękkich oraz modelowaniu blizn.

Ćwiczenia biodra – rehabilitacja

Celem rehabilitacji po wszczepieniu endoprotezy jest proces odtworzenia czucia, prawidłowego ustawienia kończyny i kontrolowania ruchu w stawie. Ćwiczenia po operacji biodra zalicza się do tzw. ćwiczeń czucia głębokiego, które prowadzi się w pozycji leżącej, siedzącej i stojącej. Po jakimś czasie stopniowo wprowadza się ćwiczenia izometryczne, wolne i oporowe, dzięki którym wzmacnia się mięśnie obręczy biodrowej. Chodzenie czy ćwiczenia biodra, jako elementu rehabilitacji, najpierw przeprowadza się o dwóch kulach, a później o jednej. Przy postępie terapii ćwiczy się chód bez podparcia. W ramach rehabilitacji wykonuje się także ćwiczenia wzmacniające i zabiegi, takie jak elektrostymulacja metodą Kotza.

Rehabilitacja biodra przebiega u każdego pacjenta indywidualnie. Stosuje się w niej metodę małych kroków, czyli wyznaczania i realizowania etapowych celów. Czas rehabilitacji stawu biodrowego wynosi od 4 do 6 tygodni. Wszystko jest uwarunkowane tym, jaką sprawnością wyjściową wykazuje pacjent, czy cierpi na jakieś współistniejące schorzenia. Osoby, które wymagają rehabilitacji po operacji biodra, zapraszamy na indywidualne konsultacje do naszego gabinetu w Gdańsku.