Złamania

W wyniku dużego urazu czy upadku, siła działająca na nasze ciało może spowodować uszkodzenie nie tylko tkanek miękkich, ale i doprowadzić do złamania. Złamanie to całkowite przerwanie ciągłości kości, gdy dochodzi do przerwania niecałkowitego określa się je jako nadłamanie. Choć w medycynie nawet pęknięcie uznawane jest jako złamanie.

Jest wiele rodzajów i podziałów złamań. Leczenie, rehabilitacja oraz rekonwalescencja będzie uwarunkowane od rozległości urazu i zastosowanego unieruchomienia. Niestety w wyniku złamań mogą pojawić się powikłania i komplikacje.

W wyniku dużego urazu czy upadku, siła działająca na nasze ciało może spowodować uszkodzenie nie tylko tkanek miękkich, ale i doprowadzić do złamania. Złamanie to całkowite przerwanie ciągłości kości, gdy dochodzi do przerwania niecałkowitego określa się je jako nadłamanie. Choć w medycynie nawet pęknięcie uznawane jest jako złamanie.

Jest wiele rodzajów i podziałów złamań. Leczenie, rehabilitacja oraz rekonwalescencja będzie uwarunkowane od rozległości urazu i zastosowanego unieruchomienia. Niestety w wyniku złamań mogą pojawić się powikłania i komplikacje.

Jakie są objawy złamania?

W zależności od rozległości urazu połączonego z wrażeniami słuchowymi w formie trzasku lub chrupnięcia, objawami złamania będzie patologiczna ruchomość kości, nieprawidłowe ułożenie i trzeszczenie odłamów kości. Mniej swoistymi objawami złamania kości jest obrzęk, ból, krwiak.

Do złamań kości, samoistnych lub nawet przy niewielkich urazach, często dochodzi w przebiegu osteoporozy.

Jak leczyć złamanie?

Leczenie złamań może być zarówno zachowawcze np. opatrunek gipsowy (po repozycji) jak i operacyjne. Większość pacjentów ma zastosowane leczenie w formie opatrunku gipsowego. Jednak czasem lekarze decydują się na leczenie operacyjne. Wskazaniami do leczenia operacyjnego jest złamania otwarte,  złamanie niemożliwe do nastawienia bądź z przemieszczeniem odłamów kostnych. Leczenie operacyjne będzie niezbędne jeśli w wyniku złamania dojdzie do uszkodzeniami naczyń krwionośnych i/lub nerwów. Złamanie biodra u osób starszych może być wskazaniem do wykonania zabiegu endoprotezoplastyki. Decyzję o zakwalifikowaniu pacjenta na zabieg endoprotezoplastyki podejmuje lekarz prowadzący.

Gips, ale dlaczego tak długi?

W leczeniu złamań stosowana jest zasada Potta. Jest to określenie algorytmu postępowania medycznego dotyczącego zasad unieruchamiania kończyn w przypadku ich złamania.

W przypadku złamania kości długiej należy zastosować gips obejmujący złamaną kość oraz dwa sąsiadujące stawy (np. w przypadku złamania kości łokciowej, unieruchomienie musi obejmować kość łokciową, staw nadgarstkowy oraz staw łokciowy).

Na szczęście „długi” gips może zostać skrócony. Na wizycie kontrolnej wykonywane jest zdjęcie kontrolne ułożenia odłamów kostnych i sprawdzenia czy kości zaczęły się zrastać. Po tej wizycie jeżeli wszystko idzie zgodnie z planem możliwe jest skrócenie gipsu i założenie unieruchomienia w formie lekkiego gipsu – syntetycznego. Lekarz na wizytach kontrolnych może również zalecić założenie ortezy  w przypadku złamania kończyny górnej lub pneumatycznego buta w przypadku złamania poniżej kolana.

Objawy niepokojące!

Pamiętaj! Jeśli ból nie ustępuje po założeniu opatrunku gipsowego, palce sinieją i nie ma możliwości wykonania w nich ruchu lub jest on bardzo ograniczony (o ile nie są one miejscem złamania) może to świadczyć o zbyt ciasno założonym gipsie lub narastającym obrzęku w zamkniętej przestrzeni jaką tworzy opatrunek do okoła złamania. Jeśli dostrzegasz takie objawy skontaktuj się z lekarzem celem założenia nowego opatrunku lub poluzowania łuski gipsowej. Długotrwały ucisk na naczynia krwionośne powoduje upośledzenie krążenia poniżej złamania i może doprowadzić do zespołu Sudeka i nieodwracalnych zmian.

Kiedy rozpocząć rehabilitację?

W zależności od konieczności i prędkości powrotu do zdrowia rehabilitację można rozpocząć nawet już w pierwszym tygodniu po złamaniu. Rehabilitację można rozpocząć jeszcze posiadając opatrunek gipsowy stosując fizykoterapię. Jeżeli jest to gips jedynym zabiegiem przyspieszającym zrost kostny będzie pole magnetycze. W przypadku longety, łuski i buta pneumatycznego można wykonać dodatkowo laser, który będzie przyśpieszał regenerację tkanek.

W R-Cito w przypadku powikłanych złamań z opóźnionym zrostem kostnym zabieg pola magnetycznego trwa nawet 30 min!

Jak przywrócić sprawność po złamaniu nogi?

Szybka i skuteczna rehabilitacja pomoże w uniknięciu powikłań tj. brak zrostu, przykurcz stopy, łydki, czy kolana, a także zmian troficznych na skórze. Błędem jest myślenie, że noga po złamaniu powinna pozostawać nieruchoma. Należy wykonywać serię odpowiednio dopasowanych ćwiczeń, poruszać kończyną na tyle na ile możemy bądź wzmacniać ją wykorzystując inne elementy ciała (np. poprzez ćwiczenia kontralateralne). Właściwe bodźce pomogą przywrócić upragnioną sprawność, a zestaw ćwiczeń dopasowanych przez fizjoterapeutę ułatwi powrót do formy.

Pierwszym etapem jest ocena stanu zdrowia pacjenta, dzięki temu fizjoterapeuta będzie w stanie przygotować odpowiedni plan leczenia. Do najważniejszych zadań fizjoterapeuty należy także nauczenie pacjenta jak radzić sobie ze sprzętem medycznym (w przypadku złamania kończyny dolnej będą to np. kule łokciowe lub balkonik). Następnym etapem jest praca nad mobilnością, przywrócenie właściwego zakresu ruchu. Szczególnie istotne będą ćwiczenia mięśni i stawów, występujących w okolicy złamania. W przypadku problemów z układem nerwowym, specjalista może zalecić także neuromobilizację.

Rehabilitacja po złamaniu – o czym należy pamiętać?

–  podczas chodzenia o kulach noga nie powinna wisieć w powietrzu;

– wysokość kul należy dopasować do wzrostu pacjenta; w trakcie siedzenia noga powinna być ułożona tak, jak noga zdrowa – całą stopę postawić należy na podłodze, kolana zgiąć do 90 stopni;

– kończyna powinna być obciążana stopniowo.

Ulgę w walce z bólem przynieść mogą również zabiegi z zakresu fizykoterapii, tj. laseroterapia, czy krioterapia. We wzmocnieniu mięśni pomóc może natomiast elektrostymulacja.

Rehabilitacja po złamaniu ręki

Gojenie kości przebiega w kilku etapach. Pierwszemu z nich towarzyszy stan zapalny oraz powstawanie krwiaka. Etap drugi polega na gojeniu uszkodzonej kości, natomiast trzeci to faza naprawcza, w której odłamki kostne są stopniowo odbudowywane. Ostatnim krokiem w rekonwalescencji jest odtworzenie budowy kości. Niezwykle istotnym jest, by wszystkim z tych etapów towarzyszył odpowiedni proces rehabilitacji, który będzie przebiegał zgodnie z wskazówkami specjalisty. Należy pamiętać, że wszystkie etapy gojenia się tkanki po złamaniu przebiegają w odpowiednich dla nich okresach czasu – zgodnie z fizjologią człowieka.

Głównym zadaniem fizjoterapeuty jest nauczyć pacjenta jak powinien radzić sobie ze sprzętem pomocniczym, czyli temblakiem. Fizjoterapeuta powinien również przeprowadzić instruktaż ćwiczeń, które należy wykonywać, by zapobiegać zanikom mięśni oraz by je wzmocnić, a także by zapobiegać zastojom krwi oraz limfy.

Ćwiczenia mają na celu przede wszystkim przywrócenie mobilności kończyny w jak najszerszym zakresie. Pacjent otrzymuje specjalnie dopasowany zestaw do samodzielnego wykonywania w domu, dzięki któremu będzie mógł w jak najkrótszym czasie wrócić do pełni sił. Oprócz tego specjalista zaprezentuje też ćwiczenia mające na celu mobilizację stawów otaczających miejsce złamania. Będzie to miało szczególne znaczenie w przypadku problemów z układem nerwowym, wtedy konieczna będzie też neuromobilizacja. Ulgę w potyczkach z bólem przynieść może też fizykoterapia, np. laseroterapia, krioterapia lub elektrostymulacja.

Należy pamiętać, że rehabilitacja jest ważnym i nieodłącznym elementem powrotu do zdrowia po złamaniu kości kończyny górnej. Nie należy zwlekać, warto zainwestować czas i uwagę, by szybko powrócić do pełnej ruchomości oraz sprawności.

Według lekarzy, ortopedów i fizjoterapeutów, leczenie złamań u dzieci wymaga gruntownej wiedzy z dziedziny fizjologii wzrostu kości oraz specjalnego postępowania. Potraktowanie małego szkraba jak dorosłego pacjenta niejednokrotnie skutkuje niepowodzeniami terapeutycznymi. Błędy w czasie procesu leczniczego nie wynikają z braku sprzętu, ale z ignorowania faktu, że kości małych dzieci zrastają się inaczej niż kości osób dorosłych, gdyż podlegają innym procesom fizjologii wzrostu. Może to prowadzić do niepowodzeń w leczeniu złamań u dzieci. Najczęściej jest to:

– nieprecyzyjna ocena stanu klinicznego małego pacjenta,

– nieprawidłowa interpretacja badania radiologicznego,

– zły wybór między leczeniem operacyjnym a zachowawczym,

– brak lub niedostateczna obserwacja pacjenta i kontynuacja leczenia.

Szacuje się, że w odniesieniu do leczenia stawu łokciowego u dzieci dochodzi do błędów nawet w 77% przypadków. W fachowej literaturze podkreśla się, że zabiegi personelu medycznego w przypadku złamań kości długich u dzieci powinny koncentrować się w pierwszej kolejności na uśmierzeniu bólu, potem na ustaleniu przebiegu właściwego leczenia (czy dziecko wymaga hospitalizacji, czy konieczny jest zabieg chirurgiczny itp.). Leczenie i rehabilitacja powinny zmierzać w kierunku jak najszybszego odzyskania ruchomości uszkodzonej kości i ograniczenia powikłań w postaci zaburzeń wzrostu złamanej kości czy ograniczeń w zakresie ruchu. Powodzenie leczenia i rehabilitacji dziecka zależy w głównej mierze od komunikacji na linii lekarz-rodzice-dziecko.

Wielu rodziców zastanawia się, jak powinna wyglądać rehabilitacja dziecka po złamaniu. Czy ćwiczyć uszkodzoną kończynę, jeszcze kiedy założony jest gips? Jakie ćwiczenia wykonywać? Jak często? Czy pozwolić dziecku bezpośrednio po zdjęciu gipsu hasać po dworze i ryzykować nadwyrężeniem uszkodzonej kości? To tylko niektóre pytania, na które uzyskają odpowiedź rodzice dzieci w czasie rehabilitacji w R-CITO. Rehabilitacja dziecka powinna rozpocząć się już w czasie unieruchomienia złamanej kości – przyspiesza to gojenie się złamania, zmniejsza obrzęk oraz zapobiega powikłaniom. Oczywiście, rehabilitacja powinna przebiegać pod okiem specjalisty, który poinstruuje rodziców szkraba, jak z nim ćwiczyć. Zwykle ćwiczy się obie kończyny – i uszkodzoną, i tę zdrową. W trakcie unieruchomienia złamanej kości można zastosować różnego rodzaju techniki rehabilitacyjne w zależności od miejsca i sposobu złamania. Wśród tych metod rehabilitacji wymienia się między innymi takie jak LASER pole magnetyczne, kąpiele i masaże kończyny, elektroterapię, krioterapię i fototerapię oraz terapię manualną.

Problem opóźnionego gojenia kości jest najpoważniejszą komplikacją  będącą następstwem przerwania ciągłości kości. Wynik leczenia jest wielokrotnie trudny do przewidzenia, a leczenie zwykle długotrwałe. Problem uciążliwy dla pacjenta, wymagający dla lekarza i nadwyrężający budżet pacjenta z powodu przedłużającego się zwolnienia. W R-CITO wielokrotnie zajmowaliśmy się pacjentami, u których nie było zrostu kostnego nawet w okresie do 2 lat. Jeden z pacjentów nawet po 3 zabiegach operacyjnych mających na celu ponowne zastymulowanie do zrostu nie osiągnął tego efektu. Odpowiednie techniki zabiegowe, dopasowanie parametrów zabiegowych oraz wykonywanie zabiegów fizykalnych z najwyższą starannością pozwoliły mu uzyskać całkowity powrót do zdrowia i cieszyć się zrośniętą kończyną. Zapraszamy na wizytę diagnostyczną. 

https://www.ortopedio.pl/porady-ekspertow/rehabilitacja-po-zlamaniu-nogi-przyczyny-i-objawy-zlamania/

https://www.ortopedio.pl/porady-ekspertow/zlamanie-reki-objawy-rehabilitacja-po-zlamaniu/

https://parenting.pl/rehabilitacja-po-zlamaniu