Ból Łokcia – przyczyny, objawy i profilaktyka

Narastający i często uniemożliwiający zginanie rękiból w okolicach łokcia jest coraz częstszym zjawiskiem nie tylko wśród osób pracujących fizycznie, ale i również wśród osób pracujących przy komputerze.

Bóle łokcia pojawiają się u osób pracujących fizycznie, używających nadmiernie ręki dominującej (np. u majsterkowiczów, stolarzy), wielokrotnie wykonujących powtarzalne ruchy ręki (stomatolodzy, masażyści), gdzie często dochodzi do przeciążenia mięśni przedramienia przyczepiających się w okolicy nadkłykci. Oczywiście powyższe objawy bólowe często dotyczą sportowców grających w tenisa, golfa, badmintona czy squasha.

Rzadziej zdarza się, że łokieć boli z powodu ucisku nerwu łokciowego w okolicach rowka neru łokciowego lub samoistnie boli z powodu rwy barkowej lub dyskopatii.

Przyczyny bólu łokcia:

  1. łokieć tenisisty i łokieć golfisty
  2. dyskopatia szyjna
  3. rwa barkowa
  4. podwichanie nerwu łokciowego
  5. zapalenie kaletki

Łokieć tenisisty jest to zapalenie przyczepu mięśni prostujących nadgarstek, łokieć golfisty jest to odpowiednio zapalenie przyczepu mięśni zginających nadgarstek. 

Przyczyny bólu łokcia i ograniczenia ruchu łokcia dzieli się na 3 grupy:

  1. Zaburzenia stawowe– zmiany w strukturze chrzęstnej lub kostnej na poziomie stawu łokciowego (złamania, odłamki chrzęstno-kostne, chondromalacja chrząstki).
  2. Zaburzenia okołostawowe– stan zapalny tkanek otaczających staw (kaletek, ścięgien, mięśni), entezopatie – zmiany chorobowe przyczepów ścięgnistych mięśni do kości, zwiększone napięcie mięśniowe, wiotkość więzadłowa.
  3. Ból rzutowany– dysfunkcje na poziome kręgosłupa szyjnego i barku.

Aby dokładnie trafić w przyczynę bólu łokcia należy przeprowadzić obszerny wywiad oraz wykonać testy diagnostyczne, których podejmuje się fizjoterapeuta aby określić dokładną genezę dolegliwości. Zapraszamy do  zapisania się na wizytę diagnostyczną.

W celu wyleczenia bólu łokcia możemy stosować różnorakie metody takie jak:

  • Odpoczynek od czynności wywołującej przeciążenie lub unieruchomienie stawu łokciowego (w szynie gipsowej, stabilizatorze), połączone z masażem kostkami lodu, przynosi ulgę. Nie zawsze jest to jednak skuteczna metoda leczenia. Często po przejściu do normalnego funkcjonowania, ból w łokciu powraca.
  • Fizykoterapia, np. jonoforeza z podaniem leku za pomocą prądu stałego, laser, ultradźwięki i ostatnio bardzo popularna fala uderzeniowa stosowana bezpośrednio w miejscu bólu oraz na napiętych mięśniach. Terapia ta zalecana jest przy łokciu tenisisty i golfisty. Niestety jest dla pacjenta bardzo bolesna.
  • Masaż napiętych tkanek ramienia i przedramienia rozluźnia, przynosi ulgę i często uśmierza ból łokcia. Bardziej bolesną metodą jest masaż poprzeczny wykonywany na okolice więzadeł czy przyczepu ścięgnistego mięśnia do kości. Z masażem można połączyć uwolnienie punktów spustowych czyli terapię, której celem jest zmniejszenie tkliwości niewielkich, nadwrażliwych obszarów brzuśca mięśniowego lub powięzi, dających promieniujący lub rzutowany ból do łokcia.
  • Kinesiotaping, przez naklejenie plastrów można odciążyć staw. Tejpy działają na skórę i powięź przez cały czas, poruszając się razem z nią, więc poprawa może być odczuwalna od razu albo np. po kilku godzinach od naklejenia. Plastrowanie jest jednak dodatkową formą terapii i nie może stanowić podstawy leczenia.
  • Terapia manualna wykonana zarówno w obrębie szyjnego bądź piersiowego odcinka kręgosłupa, ale też na barku czy samym łokciu. Wykwalifikowany fizjoterapeuta może posługiwać się koncepcjąMaitland,metodą Cyriax czy Kaltenborn stosując techniki manipulacji i mobilizacji stawu łokciowego, które wykonujemy w R-CITO.

 

2 dyskopatia szyjna opisane wcześniej

3 rwa barkowa opisane wcześniej

 

4 podwichanie neru łokciowego / zespół rowka nerwu łokciowego / zespół kanału nerwu łokciowego

Zespół kanału nerwu łokciowego (nazywany także zespołem rowka nerwu łokciowego) jest chorobą zaliczaną do grupy neuropatii uciskowych. Neuropatie uciskowe to choroby, w których dochodzi do uszkodzenia nerwu związanego z jego uciskiem. Nerw łokciowy przewodzi impulsy czuciowe z palców małego i serdecznego oraz z bocznej okolicy dłoni, a także unerwia ruchowo mięśnie tej części kończyny górnej. Do jego uszkodzenia może dojść w wyniku ucisku wywieranego w miejscach anatomicznych przewężeń, np. w kanale łokciowym, gdzie nerw biegnie w bardzo bliskim sąsiedztwie kości i więzadeł. Do powstania zespołu kanału nerwu łokciowego predysponują także urazy tej okolicy, zmiany zapalne lub zwyrodnieniowe, wrodzone podwichnięcie stawu łokciowego lub koślawość łokcia. U osób podatnych na wystąpienie zespołu nerwu łokciowego, dodatkowym czynnikiem wyzwalającym może być praca polegająca na częstych ruchach zginania i prostowania lub przewlekłym utrzymywaniu kończyny górnej zgiętej w stawie łokciowym. Jednak objawy pojawiają sie często spontanicznie lub przy rozpoczęciu nowej aktywności fizycznej. Mimo iż podwichanie nerwu łokciowego u pacjenta jest od lat i niemiał on tego świadomości nagle jakiś czynnik powoduje pojawienie się objawów.

 

Czynnikami takimi może być :

  • długotrwała pracy przy komputerze z ugiętymi rękoma z “kościstym”(u osób szczupłych) łokciem opartym o zimny blat
  • rozpoczęcie nowej aktywności fizycznej takiej jak podciąganie na drążku jazda na rowerze
  • stres z wzmożeniem napięcia mięśniowego i zaburzeniem po drodze przesuwalności nerwu na wielu poziomach
  • uraz szyi, barku w wyniku których dochodzi do wzmożeniem napięcia mięśniowego i zaburzeniem po drodze przesuwalności nerwu na wielu poziomach

 

Jak często występuje zespół kanału nerwu łokciowego?

Zespół kanału nerwu łokciowego jest drugą co do częstości neuropatią uciskową, po zespole cieśni nadgarstka. Choroba pojawia się zwykle w wieku dorosłym i częściej dotyka mężczyzn.

Jak się objawia zespół kanału nerwu łokciowego?

Do podstawowych objawów zespołu kanału nerwu łokciowego należą nieprzyjemne doznania czuciowe (drętwienie, mrowienie, pieczenie) w obrębie palców małego, serdecznego lub obu naraz. Mogą im towarzyszyć bóle okolicy stawu łokciowego, najbardziej nasilone w nocy przy pracy lub długim przebywaniu w pozycji ze zgiętym łokciem.

W późniejszym czasie do tych dolegliwości dołącza się osłabienie niektórych mięśni unerwionych przez nerw łokciowy w obrębie dłoni, co prowadzi do wystąpienia zaburzeń siły w obrębie palców i nadgarstka. Zaawansowany okres choroby charakteryzują zaniki mięśniowe.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów zespołu kanału nerwu łokciowego?

W przypadku pojawienia się objawów zespołu kanału nerwu łokciowego należy zgłosić się do R-CITO na wizytę diagnostyczną. W czasie spotkania z fizjoterapeutą zostanie dokonane dokładne badanie w który wykluczy inne stany mogące wywoływać podobne objawy oraz pokieruje dalszą diagnostyką bądź zaproponuje terapię. Pacjent z zespołem kanału nerwu łokciowego może zostać skierowany do specjalisty neurologa w celu przeprowadzenia badania przewodnictwa nerwowego, a gdy zaistnieje potrzeba interwencji zabiegowej także do poradni ortopedycznej lub neurochirugicznej. Jednak w większości przypadków pacjentów których nie chcą poddać sie operacji uzyskuje zdecydowaną poprawę mimo iż objawy występują od bardzo dawna.

W jaki sposób fizjoterapeuta ustala rozpoznanie zespołu kanału nerwu łokciowego?

Fizjoterapeuta najpierw zbierze wywiad, aby poznać szczegółowy opis dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta. Istotne są także informacje o okolicznościach pojawienia się objawów, urazach okolicy łokcia, chorobach towarzyszących oraz charakterze wykonywanej pracy. W trakcie badania pacjenta oceniona zostanie siła poszczególnych mięśni w obrębie kończyny górnej, ze szczególnym uwzględnieniem dłoni, a także czucie na tym obszarze. Fizjoterapeuta dodatkowo może ocenić ruchomość stawu łokciowego i bolesność dotykową tej okolicy.

W celu potwierdzenia rozpoznania niezbędne jest przeprowadzenie badania przewodzenia impulsów w nerwie łokciowym (elektromiografia – EMG, elektroneurografia – ENG), dzięki któremu można określić stopień oraz dokładną lokalizację uszkodzenia. Badania obrazowe (rezonans magnetyczny, RTG stawu łokciowego) mogą być pomocne w ustaleniu bezpośredniej przyczyny ucisku, jednak nie są niezbędne do postawienia diagnozy zespołu kanału nerwu łokciowego.

Jakie są metody leczenia zespołu kanału nerwu łokciowego?

W przypadkach niezbyt zaawansowanych oraz wychwyconych odpowiednio szybka bardzo skuteczna będzie rehabilitacja oraz leczeniem farmakologicznym (preparaty witamin, glikokortykosteroidy) ponad to można podjąć próbę modyfikacji przyzwyczajeń ruchowych pacjenta (unikanie opierania się na łokciu lub długotrwałego utrzymywania zgiętej kończyny) rehabilitacja polega na wykonywani terapii manualnej mającej za zadanie uwolnienie nerwu na wszystkich poziomach. Spowoduje to zwiększenie luzu na całym nerwie i mniejszą szanse na naciągnięcie i wypadanie nerwu w neuralgicznym miejscu jakim jest łokieć. Podczas indywidualnych spotkań wykowywana będzie również neuromobilizacja nerwu łokciowego. zabieg ten ma na celu zwiększenie przesuwalności  nerwu na jego całej długości. Tworzy to swoisty luz odciążając i zapobiegając wyskakiwaniu nerwu ze swojego rowka. Oprócz terapii manualnej można się posiłkować takim zabiegami jak pole magnetyczne, ultradźwięki na maści leczniczej, laser,jonizacja czy w przypadku zaników mięśniowych nawet elektrostymulacja mięśni.

Jednak zbyt długie postępowanie zachowawcze niesie ze sobą ryzyko pogłębiania się uszkodzenia nerwu i może zmniejszać szansę na całkowity powrót do zdrowia. Najchętniej wybieraną przez lekarzy metoda leczenia postępującej postaci zespołu kanału nerwu łokciowego jest operacyjne uwolnieniu nerwu z ucisku

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie zespołu kanału nerwu łokciowego?

Wyleczenie zespołu kanału nerwu łokciowego jest możliwe, jeżeli nie doszło do nieodwracalnych zmian w jego obrębie. Jeżeli pomimo przewlekłego ucisku nerw nie uległ znacznej degeneracji, można liczyć na dobre efekty leczenia. W przypadku zabiegu operacyjnego powrót funkcji nerwu nie jest natychmiastowy, a na regenerację struktur nerwowych trzeba często czekać nawet kilka miesięcy.Pomimo wykonanego zabiegu proces powrotu do zdrowia można przyspieszyć wykonując rehabilitację która zleci fizjoterapeuta.

Co trzeba zrobić po zakończeniu leczenia zespołu kanału nerwu łokciowego?

Po leczeniu operacyjnym zespołu kanału nerwu łokciowego bardzo istotną rolę odgrywa właściwie zaplanowana rehabilitacja. Odpowiednio dobrane ćwiczenia i zabiegi pozwalają na powrót prawidłowej siły mięśniowej i sprawności dłoni. Ważna jest także zmiana przyzwyczajeń ruchowych, unikanie opierania się na łokciu i utrzymywania ręki zgiętej w stawie łokciowym, niekiedy konieczna może być nawet modyfikacja obowiązków zawodowych.

Co trzeba zrobić, żeby uniknąć zachorowania na zespół kanału nerwu łokciowego?

W profilaktyce wystąpienia zespołu kanału nerwu łokciowego istotną rolę odgrywa utrzymywanie właściwego ułożenia kończyn górnych podczas pracy (np. przy komputerze) oraz unikanie pozycji z podparciem na łokciach. Wczesne wykrywanie oraz właściwe leczenie chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca także zmniejsza prawdopodobieństwo pojawienia się neuropatii.

https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/143719,zespol-kanalu-nerwu-lokciowego