BÓL I URAZY PIĘTY: OBJAWY, LECZENIE I REHABILITACJA

Ból pięty dokuczający przy chodzeniu może być sygnałem choroby, zmęczenia lub alarmem do zmiany stylu życia. Niestety bardzo często pacjenci czekają aż ból zniknie samoistnie, tym bardziej ze bóle zazwyczaj pojawiają się tylko rano i tylko raz ukłuło. Z dnia na dzień bóle się nasilają. Dolegliwości tych nie powinno się lekceważyć nie tylko ze względu na duży dyskomfort, ale również ze względu na ogólną kondycję organizmu. Jakie mogą być przyczyny bólu pięty i jak sobie z nim radzić?

Bolące pięty przy chodzeniu

Dolegliwości bólowe okolicy pięty mogą być spowodowane różnymi przyczynami, m.in.:

  • ostrogą piętową,
  • zapaleniem ścięgna Achillesa,
  • zapaleniem rozcięgna podeszwowego,
  • zespołem kanału stepu,
  • zapaleniem kaletki maziowej,
  • chorobą Haglunda – Severa (jałowa martwica kości piętowej),
  • złamaniem kości piętowej,
  • przeciążeniami,
  • nadwagą,
  • przewlekłą niewydolnością żylną,
  • długim staniem na twardym podłożu,
  • uszkodzeniem włókien kolagenowych,
  • źle dobranym obuwiem.

Ostroga piętowa jest jedną z najczęstszych dolegliwości okolicy pięty. Ból nasila się podczas chodzenia i dłuższego stania. Ostroga powstaje między innymi na skutek nieodpowiedniego stawiania stóp podczas poruszania się, a także przy niewłaściwym doborze obuwia. Polega ona na wytworzeniu się narośli kostnej na wyrostku przyśrodkowym guza piętowego. Na pięcie odkładają się złogi wapnia, powodując ból.

Często ból pięty spowodowany jest stanem zapalnym rozcięgna podeszwowego, a takżepowięzi, czyli tkanki stanowiącej swoisty płaszcz okrywający mięśnie stopy.

Głównym objawem zapalenia powięzi jest ból pięty i spodu stopy. Pojawia się podczas długotrwałego stania, chodzenia, uprawiania sportu lub po dłuższym spoczynku. Charakterystyczny jest ból pięty z rana, kiedy wstajemy i zaczynamy chodzić. Jako ostry może być odczuwalny w momencie stawania na palcach, wspinania się, chodzenia po schodach.

Ból lokalizuje się głownie w okolicy pięty, ale może dotyczyć rozcięgna podeszwowego na całej jego długości, czyli od podstawy paliczków do pięty.

Ponadto ból pięty utrudnia chodzenie, więc utykamy, a stopa dodatkowo traci elastyczność i mięśnie ulegają osłabieniu. Zdarza się, że podeszwa może również drętwieć.

Proces rehabilitacyjny dobierany jest indywidualnie po odpowiednim zdiagnozowaniu schorzenia przez fizjoterapeutę. Istotne są: charakter, częstotliwość oraz dokładna lokalizacja bólu, gdyż każde z miejsc może wskazywać na inną dolegliwość. 

Rehabilitację należy zacząć od zbadania minimum całej kończyny ze zgłaszaną dolegliwością gdyż ból pięty może być spowodowany innym obszarem ciała, np. nadmiernie napiętym mięśniem płaszczkowatym. Fizjoterapeuta sprawdza również stanobuwia, jakość chodu oraz ewentualne kompensacje, które powstały na skutek bólu pięty (np. utykanie).  U sportowców analizowany jest trening oraz poziomedukacji pacjenta. W niektórych przypadkach potrzebne będzie zastosowanie zaopatrzenia ortopedycznego w postaci  wkładek.

Podstawę terapii stanowi kinezyterapia, terapia manualna oraz fizykoterapia (jonoforeza, pole magnetyczne, ultradźwięki, krioterapia, laseroterapia).

Chory pod okiem fizjoterapeuty wykonuje zestaw ćwiczeń, które potem sam powinien wykonywać domu przez kilkanaście tygodni.

Terapia manualna poprawia ukrwienie i odżywienie okolic rozcięgna, co przyspiesza proces jego gojenia. W stanach ostrych praca na tkankach rozpoczynana jest od struktur odległych m.in. mięśniu trójgłowym łydki, mięśniu płaszczkowatym, mięśniu strzałkowym, grupie kulszowo-goleniowej, mięśniach pośladkowych unikając pracy bezpośredniej na okolicy objętej bólem. W stanach chronicznych, z którymi pacjenci zgłaszają się najczęściej, niezbędna będzie systematyczna oraz większa ilość spotkań. Istotne jest skupienie się na stretchingu, zmianie nawyków ruchowych oraz poprawie biomechaniki ciała pacjenta.

Do zabiegów fizykalnych, które stosuje się w tego typu przypadkach zalicza się: ultradźwięki z zastosowaniem NLPZ, laseroterapia,  jonoforezę, krioterapię, pole magnetyczne . Ich celem jest głównie zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz zmniejszenie stanu zapalanego.