Ból Piszczeli – przyczyny, objawy i profilaktyka

Ból piszczeli (kości piszczelowej), który pojawia się podczas biegania lub przy chodzeniu, może mieć różne przyczyny. Mogą za niego odpowiadać np. chodzenie w szpilkach lub tzw. japonkach. Jednak ból piszczeli najczęściej dotyczy biegaczy. Wówczas za dolegliwości bólowe mogą odpowiadać błędy treningowe, źle dobrane obuwie lub poważne schorzenie.

Złamanie zmęczeniowe jest to złamanie, które powstaje na skutek nawarstwiających się mikrourazów. Tak więc schemat jest podobny jak w przypadku entezopatii, jednak z tą różnicą, że w tym przypadku mamy do czynienia z tkanką kostną, a nie z tkankami miękkimi jak więzadła, ścięgna czy mięśnie i efektem jest przerwanie ciągłości struktur. Głównymi przyczynami złamań zmęczeniowych są u biegaczy niewłaściwa technika biegu,  niewłaściwie dobrane obuwie do podłoża, częste zmiany obuwia i używanie go na pełnych obrotach bez okresu adaptacji. Także zmiana sposobu biegania, jak i zmiana podłoża po którym się biega mogą prowadzić do złamań zmęczeniowych. W przypadku osób, które dopiero zaczynają przygodę z bieganiem, by zrzucić zbędne kilogramy powodem może być zbyt duże obciążenie stóp.

Jak już zostało wspomniane do złamania zmęczeniowego dochodzi na skutek mikrourazów, które się nawarstwiają, a nie na skutek jednego urazu. Urazy mogą się zbierać tygodniami w jednym miejscu, aż do momentu gdy wytrzymałość tkanki kostnej dojdzie do punktu krytycznego i dojdzie do złamania. Najczęściej w przypadku biegaczy dochodzi do złamań stopy, przeważnie piątej kości śródstopia, która jest najbardziej podatna na mikrourazy. Również na złamania zmęczeniowe narażone są: trzon drugiej lub trzeciej kości śródstopia, jak również kość łódkowata, czy kość piętowa. Omawiane urazy zdarzają się też w przypadku górnej część kości piszczelowej i strzałkowej, a także szyjki kości udowej.
W przypadku biegaczy temat zmęczeniowych złamań częściej dotyczy osób, które ciężko trenują, co nie znaczy, że robią to mądrze. Gdy trenujesz codziennie nie dajesz po prostu odpocząć ścięgnom i więzadłom, których stan i praca bezpośrednio wpływa na biomechanikę nóg, a co za tym idzie stóp. Poza zbyt dużą częstotliwością treningów wśród przyczyn złamań zmęczeniowych można na pewno wymienić zbyt duże obciążenia treningowe, złą technikę biegu, brak odpowiedniej rozgrzewki poprzedzającej wysiłek, a także wady związane z biomechaniką stóp, stawów skokowych, kolan, czy bioder. Wspomnieliśmy już, że złamania zmęczeniowe mogą wynikać z nieprawidłowo dobranego obuwia (także źle wyprofilowanych wkładek fabrycznych). U osób skaczących zastosowanie obuwia z usztywnioną kostką np u siatkarzy. O nadwadze już wspominaliśmy, więc wypada jeszcze dodać do przyczyn złamania zmęczeniowego złą dietę ubogą w wapń oraz niedobór witaminy D.
Złamanie zmęczeniowe objawia się bólem utrzymującym się w jednym miejscu kilka, czy wręcz kilkanaście dni. Ból jest tym silniejszy, im bardziej wzrasta obciążenie. Dość często w miejscu tego typu złamania pojawia się zgrubienie bez problemu wyczuwalne dotykiem. Z czasem powstaje obrzęk, a miejsce złamania staje się bardziej tkliwe, może wystąpić też zasinienie. To co jest charakterystyczne dla złamania zmęczeniowego to fakt, że poza bólem w początkowej fazie nie występują żadne inne dolegliwości. Pacjenci nie są w stanie powiązać dolegliwości z żadną konkretną sytuacją przez co stan zdrowia się pogarsza, aż do momentu gdy dochodzi właśnie do złamania zmęczeniowego.
Kluczowe w diagnostyce złamań zmęczeniowych są badania obrazowe. Niestety ich skuteczność zależy od fazy złamania. W początkowej fazie złamanie zmęczeniowe może być niewidoczne na zdjęciu rentgenowskim. Często by wykluczyć zapalenie pachewek albo ścięgien wykonywane jest badanie USG na którym już często widać obrzęk i proces przebudowy kości. Najlepsza w takim wypadku będzie scyntygrafia kości. Jest to badanie, którego celem jest ocena kondycji kości i stawów, a także diagnostyka schorzeń kostnych. Wykonuje się ją poprzez podanie pacjentowi specjalnych izotopów promieniotwórczych, a następnie obserwacji ich na monitorze. Tam gdzie gromadzą się izotopy tam znajdują się uszkodzenia kości albo stany zapalne.

Złamanie zmęczeniowe kości nie zawsze wymaga unieruchomienia w gipsie. Dużo zależy od lokalizacji złamania. Na pewno konieczne jest zminimalizowanie aktywności fizycznej oraz odpuszczenie uprawiania sportu na czas zrastania się kości oraz rehabilitacji. Sama rehabilitacja polega na przede wszystkim na zabiegach fizykalnych, których celem jest zmniejszenie obrzęku, poprawa ukrwienia w obrębie złamania, czy też redukcja dolegliwości bólowych. Dużą rolę w rehabilitacji złamania zmęczeniowego odgrywają również ćwiczenia. W przypadku gdy złamanie wymaga dłuższego unieruchomienia są to ćwiczenia przeciwzakrzepowe i ćwiczenia izometryczne, a także rozciągające. Pomocny w leczeniu złamań zmęczeniowych może okazać się kinesiotaping.

Jakie zabiegi fizykalne stosujemy w złamaniu zmęczeniowym?

Jeżeli nie ma przeciwwskazań to stosowane są takie zabiegi jak:

– laseroterapia w połączeniu z polem magnetycznym celem stymulacji osteoblastów które utwardzą nam miejsce złamania.

– jonoforeza wapniowa dostarczając jony wapnia jako budulec bezpośrednio do słabo unaczynionych miejsc takich jak zimna stopa czy piszczel. 

  • Przede wszystkim nie trenuj codziennie na najwyższych obrotach, na maksymalnym obciążeniu. Twój organizm musi mieć czas na regenerację.
  • Nie zmieniaj obuwia zbyt często, daj się stopom przyzwyczaić do butów.
  • Wykonaj indywidualne wkładki ortopedyczne, które będziesz w razie czego mógł przekładać z butów do butów. Dzięki temu Twoja stopa nie odczuje różnicy.
  • Dbaj o utrzymanie prawidłowej wagi ciała, by nie obciążać niepotrzebnie stóp, stawów skokowych i kolanowych.
  • Pamiętaj o sumiennej rozgrzewce przed treningiem i rozciąganiu zaraz po.
  • Zadbaj o to, co jesz na co dzień. Zwróć uwagę na to, by w Twojej diecie nie brakowało wapnia. W lecie z rozsądkiem wystawiaj się na działanie promieni słonecznych, to uchroni Cię przed niedoborem witaminy D. W okresie jesienno-zimowym suplementuj witaminę D, nawet w ilości 4000 j. dziennie.

www.formthotics.waw.pl
www.bodymove.pl